► Άξονας 1 — Κριτικός Ψηφιακός Γραμματισμός και Διαχείριση Πληροφορίας
Σύνοψη: Ο ψηφιακός γραμματισμός στα σύγχρονα, αλγοριθμικά ελεγχόμενα περιβάλλοντα προϋποθέτει την ανάπτυξη προηγμένων δεξιοτήτων κριτικής ανάλυσης και σύνθεσης των δεδομένων. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, επιδιώκεται η θωράκιση της έγκυρης γνώσης απέναντι στην παραπληροφόρηση και η εδραίωση ενός αυστηρού δεοντολογικού πλαισίου για την υπεύθυνη χρήση των πληροφοριών.
Κατηγορίες:
- Ψηφιακός γραμματισμός ως αντίβαρο στην προκατάληψη που προκαλεί η αλγοριθμικά εξατομικευμένη πληροφορία των κοινωνικών δικτύων.
- Παιδαγωγικά εργαλεία ως αρωγοί αναγνώρισης και αντιμετώπισης της παραπληροφόρησης (fake news).
- Δεοντολογική αξιοποίηση ψηφιακού υλικού (πνευματικά δικαιώματα, ανοιχτή πρόσβαση και ορθή αναφορά των ψηφιακών πηγών).
- Ανάπτυξη δεξιοτήτων κριτικής σύνθεσης πηγών με στόχο την παραγωγή έγκυρης επιστημονικής γνώσης.
- Ορθολογική διαχείριση του χρόνου έκθεσης στην υπερπληθώρα ψηφιακών ερεθισμάτων.
► Άξονας 2 — Το Πολλαπλό Βιβλίο και ο Εκσυγχρονισμός της Διδασκαλίας
Σύνοψη: Η μετάβαση από το παραδοσιακό, μοναδικό σχολικό εγχειρίδιο σε ανοιχτές και πολυδιάστατες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις τίθεται στο επίκεντρο αυτού του άξονα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον καταλυτικό ρόλο του πολλαπλού βιβλίου ως εργαλείου ενίσχυσης της παιδαγωγικής ευελιξίας και υποστήριξης της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, γεγονός που αναδεικνύει τον εκπαιδευτικό σε ενεργό σχεδιαστή των μαθησιακών διαδικασιών.
Κατηγορίες:
- Εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου στην πράξη: Μεθοδολογία, προκλήσεις, βέλτιστες πρακτικές, κριτήρια αξιολόγησης υλικού από τον/την εκπαιδευτικό της τάξης.
- Διαφοροποιημένη διδασκαλία και μαθησιακή συμπερίληψη: στρατηγικές αξιοποίησης του πολλαπλού βιβλίου για την κάλυψη διαφορετικών μαθησιακών προφίλ και μαθητών/τριών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
- Ενίσχυση της επαγγελματικής αυτονομίας των εκπαιδευτικών και της ενεργού συμμετοχής τους στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό.
- Ενσωμάτωση ψηφιακών αποθετηρίων, πρωτογενών πηγών και λογοτεχνίας στον καθημερινό διδακτικό σχεδιασμό.
- Μετάβαση από την αξιολόγηση της αποστήθισης στην αξιολόγηση της συνθετικής ικανότητας και της κριτικής κατανόησης κειμένων.
► Άξονας 3 — Τεχνητή Νοημοσύνη και Ψηφιακός Ανθρωπισμός
Σύνοψη: Η εξισορρόπηση μεταξύ της ενσωμάτωσης της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στο εκπαιδευτικό γίγνεσθαι και της διαφύλαξης των ανθρωποκεντρικών αξιών αποτελεί τον πυρήνα αυτής της ενότητας. Η ΤΝ προσεγγίζεται μέσα από τη διττή της διάσταση: ως ένα ισχυρό παιδαγωγικό μέσο αλλά και ως γενεσιουργός αιτία νέων ηθικών προκλήσεων, με πρωταρχικό μέλημα την προστασία και την περαιτέρω ανάπτυξη της ανθρώπινης δημιουργικότητας.
Κατηγορίες:
- Αξιοποίηση της Τεχνητής Νοημοσύνης ως δυναμικού εργαλείου στο σχεδιασμό μαθημάτων και τη δημιουργία εκπαιδευτικού υλικού.
- Εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης για την ενίσχυση της εξατομικευμένης μάθησης και την υποστήριξη μαθητών/τριών με διαφορετικές μαθησιακές ανάγκες.
- Διαφάνεια, ασφάλεια και ζητήματα προστασίας προσωπικών δεδομένων των μαθητών/τριών κατά τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση.
- Στρατηγικές θωράκισης απέναντι στον εθιστικό σχεδιασμό των κοινωνικών δικτύων και στον αρνητικό αντίκτυπο στην εποχή των φωτογραφικών φίλτρων.
- Μέθοδοι ενδυνάμωσης της ανθρώπινης δημιουργικότητας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης.
► Άξονας 4 — Ολιστικές Προσεγγίσεις και Ενδυνάμωση της Πολιτειότητας
Σύνοψη: Η προαγωγή της σφαιρικής διαπαιδαγώγησης των μαθητών/τριών τίθεται στο επίκεντρο αυτού του άξονα, με ιδιαίτερη έμφαση στην καλλιέργεια των κοινωνικο-συναισθηματικών τους δεξιοτήτων. Συγχρόνως, υπογραμμίζεται η στενή σχέση ανάμεσα στη μαθησιακή διαδικασία και τη δημοκρατική πράξη, με απώτερο σκοπό την ανάδειξη συνειδητοποιημένων πολιτών που αναλαμβάνουν τις ευθύνες που τους αναλογούν απέναντι στην κοινωνία και το περιβάλλον.
Κατηγορίες:
- Επαναπροσδιορισμός του ρόλου του σχολείου μέσα από το πρίσμα της ολιστικής εκπαίδευσης.
- Μετάβαση από την παθητική αφομοίωση γνώσεων, στη βιωματική και εφαρμοσμένη μάθηση.
- Ενίσχυση της δημοκρατικής κουλτούρας και της εκπαίδευσης στα ανθρώπινα δικαιώματα.
- Εκπαίδευση για την αειφόρο ανάπτυξη και την καλλιέργεια της οικολογικής συνείδησης.
- Ηθική και κοινωνική υπευθυνότητα ως θεμέλιο του σύγχρονου πολίτη.
► Άξονας 5 — Εκπαιδευτική Πολιτική, Έρευνα και Καινοτομία
Σύνοψη: Η διερεύνηση των σύγχρονων τάσεων στο σχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής τίθεται στο επίκεντρο αυτού του άξονα. Αναδεικνύεται η αξία της διεπιστημονικής έρευνας ως καταλύτη για την υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών, ενώ ταυτόχρονα τονίζεται η επιτακτική ανάγκη για διά βίου μάθηση και συστηματική επαγγελματική ενδυνάμωση των εκπαιδευτικών.
Κατηγορίες:
- Σύγχρονες τάσεις και προτάσεις για τη χάραξη στρατηγικών εκπαιδευτικής πολιτικής.
- Διεπιστημονικότητα ως θεμέλιο για την υιοθέτηση καινοτόμων πρακτικών.
- Διά βίου μάθηση και συνεχής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών.
- Προτεραιοποίηση της ψυχικής ανθεκτικότητας και της κοινωνικο-συναισθηματικής ενδυνάμωσης των εκπαιδευτικών.
- Ο εκπαιδευτικός ως καταλύτης και φορέας του εκπαιδευτικού μετασχηματισμού.
► Άξονας 6 — Συμπεριληπτική Εκπαίδευση, Ειδική Αγωγή και Ψηφιακή Προσβασιμότητα
Σύνοψη: Η ισότιμη πρόσβαση στα οφέλη της τεχνολογίας για όλους τους μαθητές και τις μαθήτριες συνιστά τον ακρογωνιαίο λίθο του ψηφιακού ανθρωπισμού. Ο συγκεκριμένος άξονας εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι νέες τεχνολογίες και τα σύγχρονα παιδαγωγικά μοντέλα μπορούν να λειτουργήσουν ως γέφυρες συμπερίληψης, αίροντας τα εμπόδια στη μάθηση και υποστηρίζοντας την εκπαιδευτική διαδικασία στην Ειδική Αγωγή και την Ενταξιακή Εκπαίδευση.
Κατηγορίες:
- Εφαρμογές της Τεχνητής Νοημοσύνης και υποστηρικτικές τεχνολογίες στην Ειδική Αγωγή και Εκπαίδευση.
- Στρατηγικές ψηφιακής συμπερίληψης: άρση των εμποδίων πρόσβασης στη μάθηση για μαθητές/τριες με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.
- Διαφοροποιημένη διδασκαλία και Καθολικός Σχεδιασμός Μάθησης σε ψηφιακά και υβριδικά περιβάλλοντα.
- Μετάβαση από την απλή ενσωμάτωση στην ουσιαστική συμπερίληψη μέσω καινοτόμων παιδαγωγικών πρακτικών.
- Αξιολόγηση ψηφιακών εκπαιδευτικών εργαλείων ως προς τα κριτήρια προσβασιμότητας και φιλικότητας προς τον χρήστη.
► Άξονας 7 — Εκπαιδευτική Ηγεσία, Διοίκηση και Διαχείριση της Αλλαγής
Σύνοψη: Ο μετασχηματισμός του εκπαιδευτικού τοπίου προϋποθέτει ηγεσία με όραμα και ικανότητα προσαρμογής. Ο άξονας αυτός διερευνά τον κομβικό ρόλο των
στελεχών εκπαίδευσης στη διαχείριση της αλλαγής, την καλλιέργεια μιας συμπεριληπτικής και δημοκρατικής κουλτούρας εντός της σχολικής μονάδας, καθώς και την υποστήριξη του εκπαιδευτικού δυναμικού μπροστά στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.
Κατηγορίες:
- Ανάδειξη του καταλυτικού ρόλου της εκπαιδευτικής ηγεσίας στην προώθηση της καινοτομίας και στη δημοκρατική οργάνωση του σχολείου.
- Μοντέλα εκπαιδευτικής διοίκησης για την ομαλή μετάβαση και διαχείριση της αλλαγής στη σύγχρονη εκπαιδευτική πραγματικότητα.
- Ανάδειξη στρατηγικών υποστήριξης, παρακίνησης και επαγγελματικής ανάπτυξης των εκπαιδευτικών από τα στελέχη εκπαίδευσης.
- Διαχείριση κρίσεων, συγκρούσεων και ηθικών διλημμάτων στο σύγχρονο, ψηφιακά αναβαθμισμένο σχολείο.
- Δικτύωση σχολικών μονάδων και ανταλλαγή καλών πρακτικών διοίκησης και οργάνωσης.
► Άξονας 8 — Συνεργασία Σχολείου, Οικογένειας και Τοπικής Κοινότητας στην Ψηφιακή Εποχή
Σύνοψη: Σε ένα περιβάλλον όπου τα όρια μεταξύ φυσικού και ψηφιακού κόσμου γίνονται δυσδιάκριτα, το σχολείο δεν μπορεί να λειτουργεί αποκομμένο από το ευρύτερο κοινωνικό πλαίσιο. Αυτός ο άξονας αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη για τη δημιουργία ισχυρών συμμαχιών μεταξύ σχολείου, οικογένειας και τοπικής κοινότητας, με στόχο την πολύπλευρη υποστήριξη των μαθητών/τριών και την από κοινού αντιμετώπιση σύγχρονων κινδύνων.
Κατηγορίες:
- Στρατηγικές επικοινωνίας και οικοδόμησης εμπιστοσύνης μεταξύ εκπαιδευτικών και γονέων/κηδεμόνων.
- Ανάδειξη του ρόλου της οικογένειας στη διαχείριση του χρόνου οθόνης και στην πρόληψη του ψηφιακού εθισμού και του κυβερνοεκφοβισμού.
- Εκπαίδευση, Σχολές Γονέων και συμβουλευτική υποστήριξη απέναντι στις προκλήσεις των ψηφιακών περιβαλλόντων.
- Διασύνδεση του σχολείου με τοπικούς φορείς για την προώθηση της ενεργού πολιτειότητας.
- Κοινές δράσεις σχολείου-κοινότητας για την άρση του ψηφιακού αναλφαβητισμού και την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής.